Ba Lan
Ba Lan

Ba Lan

Cộng hoà Ba Lan– ở châu Âu (xanh nhạt & xám đậm)
– trong EU (xanh nhạt)Ba Lan (tiếng Ba Lan: Polska), tên chính thức là Cộng hòa Ba Lan (tiếng Ba Lan: Rzeczpospolita Polska), là một quốc giaTrung Âu, tiếp giáp với các nước Đức, Slovakia, Cộng hòa Séc, Ukraina, Belarus, Litva, Ngabiển Baltic; diện tích 312.685 km², dân số 38,56 triệu gần như thuần chủng người Ba Lan, đa phần (95%) theo đạo Công giáo Rôma được truyền bá vào đây khi nhà nước Ba Lan đầu tiên hình thành vào thế kỷ thứ X. Lãnh thổ Ba Lan trong lịch sử có nhiều thay đổi, biên giới hiện nay có từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai theo Thoả thuận Yalta.Quốc gia Ba Lan được thành lập từ hơn 1.000 năm trước và đạt tới thời kỳ hoàng kim ở gần cuối thế kỷ XVI dưới thời Triều đại Jagiellonia, khi Ba Lan là một trong những nước lớn nhất, giàu nhất và mạnh nhất Châu Âu. Năm 1791, hạ viện của Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva chấp nhận Hiến pháp mùng 3 tháng 5, hiến pháp hiện đại đầu tiên của châu Âu và thứ hai trên thế giới sau Hiến pháp Hoa Kỳ. Ngay sau đó, nước này dừng tồn tại sau khi bị phân chia bởi các nước láng giềng là Nga, ÁoPhổ. Ba Lan giành lại độc lập năm 1918 sau Chiến tranh thế giới thứ nhất với tư cách Nền Cộng hoà Ba Lan thứ hai. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai nước này trở thành một quốc gia vệ tinh đi theo chủ nghĩa cộng sản của Liên bang xô viết với cái tên Cộng hòa Nhân dân Ba Lan. Năm 1989 cuộc bầu cử bán tự do đầu tiên tại Ba Lan thời hậu chiến đã chấm dứt cuộc đấu tranh giành tự do của Công đoàn Đoàn Kết (Solidarność) khi phong trào này đánh bại những người cầm quyền cộng sản. Nền Cộng hoà Ba Lan thứ ba hiện tại đã được thành lập vài năm sau khi một hiến pháp mới ra đời năm 1997. Năm 1999 gia nhập NATO, và năm 2004 tham gia vào Liên minh châu Âu.Ba Lan là một cường quốc khu vực ở Trung Âu. Nền kinh tế Ba Lan là nền kinh tế lớn thứ sáu trong EU tính theo GDP (PPP) và là một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới. Đất nước này cũng đạt thứ hạng rất cao về Chỉ số phát triển con người. Ba Lan là một quốc gia có nền kinh tế phát triển, một trong những nền kinh tế thu nhập cao theo phân loại của Ngân hàng thế giới, với một mức sống rất cao, các bảng xếp hạng về chất lượng cuộc sống, an toàn công cộng, giáo dục và tự do kinh tế cũng xếp Ba Lan ở vị trí top đầu trong khu vực và trên thế giới. Bên cạnh một hệ thống giáo dục tiểu học và trung học rất phát triển, giáo dục đại học ở Ba Lan là hoàn toàn miễn phí, nhà nước cũng cung cấp một hệ thống an sinh xã hội rất hào phóng và một hệ thống chăm sóc sức khỏe phổ cập toàn dân. Ba Lan có tổng cộng 16 Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, 15 trong số đó là các di sản văn hóa.

Ba Lan

Đơn vị tiền tệ złoty Ba Lan
Chính phủ Cộng hòa
Diện tích nước 3,07 %
8 tháng 4 năm 1945 Ba Lan cộng sản
9 tháng 6 năm 1815 Ba Lan thuộc Nga
Hệ số Gini (2014) 32,08[3] trung bình
Mật độ 123 người/km² (hạng 83)
Lái xe bên phải
HDI (2015) 0,855[2] rất cao (hạng 36)
Diện tích 312.679 km² (hạng 69)
Thủ đô Warszawa
52°13′B 21°02′Đ / 52,217°B 21,033°Đ / 52.217; 21.033
11 tháng 11 năm 1918 Đệ nhị Cộng hòa Ba Lan
Thành phố lớn nhất Warszawa
Tên miền Internet .pl
13 tháng 9 năm 1989 Đệ tam Cộng hòa Ba Lan
14 tháng 4 năm 966 Cơ Đốc giáo hoá
24 tháng 10 năm 1795 Phân chia Ba Lan
Thủ tướng Mateusz Morawiecki
Tổng thống Andrzej Duda
Mã điện thoại +48
1 tháng 7 năm 1569 Thịnh vượng chung Ba Lan-Litva
GDP (PPP) (2017) Tổng số: 1.193,1 tỷ USD[1] (hạng 21)
Bình quân đầu người: 31.430 USD
18 tháng 4 năm 1025 Vương quốc Ba Lan
GDP (danh nghĩa) (2017) Tổng số: 614,2 tỷ USD[1] (hạng 23)
Bình quân đầu người: 16.180 USD
Ngôn ngữ chính thức Tiếng Ba Lan
Múi giờ CET (UTC+1); mùa hè: CEST (UTC+2)
Dân số ước lượng (2017) 38.634.007 người (hạng 34)

Tài liệu tham khảo

WikiPedia: Ba Lan http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cg... http://www.defensenews.com/article/20120222/DEFREG... http://www.defensenews.com/story/defense/internati... http://economist.com/displaystory.cfm?story_id=408... http://www.worldstopexports.com/polands-top-import... http://www.eurotopics.net/en/home/presseschau/arch... http://www.cream-migration.org/publ_uploads/CDP_29... http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/we... http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_s... http://www3.weforum.org/docs/WEF_GlobalCompetitive...