Vương quốc Macedonia
Vương quốc Macedonia

Vương quốc Macedonia

Macedonia (/ˌmæsɪˈdoʊniə/ (nghe)) hoặc Macedon (/ˈmæsɪˌdɒn/; tiếng Hy Lạp: Μακεδονία, Makedonía), là một vương quốc cổ đại nằm ở ngoài rìa phía bắc của nền văn minh Hy Lạp Cổ xưaHy Lạp Cổ điển,[6] và sau này trở thành quốc gia bá chủ ở Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa.[7] Vương quốc được thành lập và ban đầu được cai trị bởi triều đại Argead, tiếp theo sau đó là nhà AntipatrosAntigonos. Vốn là quê nhà của người Macedonia cổ đại, phạm vi vương quốc ban đầu nằm tập trung ở khu vực tây bắc của bán đảo Hy Lạp,[8] có biên giới với Ipiros về phía tây, Paeonia về phía bắc, Thrace về phía đông và Thessaly về phía nam.Trước thế kỷ thứ 4 TCN, Macedonia là một vương quốc nhỏ nằm bên ngoài khu vực bị thống trị bởi các thành bang hùng mạnh là Athens, Sparta, và Thebes, và lệ thuộc nhà Achaemenes trong một thời gian ngắn.[3] Dưới triều đại của vị vua nhà Argead là Philip II (359–336 TCN), Macedonia chinh phục khu vực đại lục Hy LạpThrace thông qua chinh phạt và ngoại giao. Cùng với một đạo quân được cách tân với nòng cốt là đội hình chiến đấu phalanx sử dụng những ngọn giáo sarissa, Philippos II đã đánh bại các thế lực bá quyền cũ là AthensThebes trong Trận Chaeronea vào năm 338 TCN. Người con trai của Philippos II là Alexandros Đại đế, lãnh đạo một liên minh các thành bang Hy Lạp, đã hoàn thành mục tiêu thống trị toàn bộ thế giới Hy Lạp của cha mình khi ông hủy diệt Thebes sau khi thành phố này nổi loạn. Trong chiến dịch chinh phạt tiếp theo sau đó của mình, Alexandros đã lật đổ đế quốc Achaemenes và chinh phục một vùng lãnh thổ kéo dài tới tận sông Ấn. Trong một thời gian ngắn, đế quốc của ông trở thành vương quốc hùng mạnh nhất thế giới – một vương quốc Hy Lạp hóa hoàn toàn, mở đầu sự chuyển tiếp tới một thời kỳ mới của nền Văn minh Hy Lạp cổ đại. Nghệ thuật Hy Lạpvăn học phát triển rực rỡ ở những vùng đất mới bị chinh phục và những tiến bộ trong triết học, kỹ thuậtkhoa học được truyền bá tới khắp mọi nơi trong thế giới cổ đại. Đặc biệt quan trọng là những đóng góp của Aristotle, người thầy của Alexandros, các tác phẩm của ông đã trở thành nguyên tắc cơ bản của triết học Phương Tây.Sau cái chết của Alexandros Đại đế vào năm 323 TCN, kế tiếp là các cuộc chiến tranh Diadochi, đế quốc tồn tại ngắn ngủi của Alexandros bắt đầu phân chia, Macedonia vẫn là một trung tâm chính trị và văn hóa của người Hy Lạp ở khu vực Địa Trung Hải cùng với triều đại Ptolemaios, đế quốc Seleukosvương quốc Pergamon. Những thành phố quan trọng như Pella, PydnaAmphipolis đã tham gia vào các cuộc chiến tranh giành quyền lực để kiếm soát vùng lãnh thổ này. Nhiều thành phố mới đã được thành lập chẳng hạn như Thessalonica bởi Kassandros (nó được đặt tên theo tên người vợ của ông ta là Thessalonike của Macedonia).[9] Sự suy yếu của Macedonia bắt đầu với các cuộc chiến tranh Macedoniasự trỗi dậy của Rome với tư cách là cường quốc số một ở Địa Trung Hải. Khi cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ Ba kết thúc vào năm 168 TCN, chế độ quân chủ của Macedonia bị bãi bỏ và được thay thế bằng các chư hầu của La Mã. Một giai đoạn ngắn phục hồi của chế độ quân chủ trong cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ Tư vào năm 150–148 TCN kết thúc bằng việc thiết lập tỉnh Macedonia của La Mã.Các vị vua Macedonia là người nắm giữ quyền lực tuyệt đối và sở hữu mọi tài sản của quốc gia như vàng và bạc, họ đã thúc đẩy các hoạt động khai thác mỏ để đúc tiền trả lương cho quân đội của họ và dưới triều đại của Philippos II là duy trì một hạm đội Macedonia. Không giống như các quốc gia diadochi kế tục, sự thờ cúng hoàng đế được ấp ủ bởi Alexandros chưa bao giờ được chấp nhận ở Macedonia, tuy nhiên các vị vua Macedonia vẫn đảm nhận vai trò như là các tư tế tối cao của vương quốc và là người bảo trợ hàng đầu cho các giáo phái trong nước và ngoại quốc thuộc về tôn giáo thời kỳ Hy Lạp hóa. Quyền lực của các vị vua Macedonia trên lý thuyết được giới hạn bởi thể chế của quân đội, trong khi đó một vài cộng đồng nằm bên trong khối thịnh vượng chung Macedonia đã có được một quyền tự trị ở mức độ cao và thậm chí là có các chính quyền dân chủ với hội đồng nhân dân.

Vương quốc Macedonia

Thủ đô Aigai (Vergina)[1]
(808–399 TCN)
Pella[2]
(399–168 TCN)
• Thành lập Liên minh Hy Lạp 338-337 TCN
• Các cuộc chiến tranh Diadochi 322–275 TCN
Ngôn ngữ thông dụng Macedonia,
Attic, Koine
• 323 TCN[4][5] 5.200.000 km2
(2.007.731 mi2)
• Trận Pydna 168 TCN
Thời kỳ Cổ đại Hy-La
Vua  
Tôn giáo chính Đa thần giáo Hy Lạp, Tôn giáo Hy Lạp hóa
• 179–168 TCN Perseus (cuối cùng)
Đơn vị tiền tệ Tetradrachm
• 808–778 TCN Karanos (đầu tiên)
Lập pháp Synedrion
• Chư hầu của Ba Tư[3] 512/511–493 TCN
Chính phủ Quân chủ
• Sự phân chia ở Babylon 323 TCN
• Sự trỗi dậy của Macedonia 359–336 TCN
• Sáng lập bởi Karanos 808 TCN
• Chinh phục Ba Tư 335–323 TCN
• Sáp nhập vào đế quốc Ba Tư[3] 492–479 TCN

Tài liệu tham khảo

WikiPedia: Vương quốc Macedonia http://www.brill.com/etymological-dictionary-greek... http://www.britannica.com/EBchecked/topic/354266/M... http://www.britannica.com/eb/art-84137/Ancient-art... http://www.seeker.com/remains-of-alexander-the-gre... http://www.youtube.com/watch?v=cuOxGMoHMMY&feature... http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/articles/g... http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/vi... http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Per... http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Per... http://www.perseus.tufts.edu/hopper/