Suleiman I
Suleiman I

Suleiman I

Suleiman I (Tiếng Thổ Ottoman: سليمان Sulaymān, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: I. Süleyman; được biết phổ biến nhất với cái tên Kanuni Sultan Süleyman) (6 tháng 11 năm 14945/6/7 tháng 9 năm 1566) là vị Sultan thứ 10 và trị vì lâu dài nhất của đế quốc Ottoman, từ năm 1520 đến khi qua đời năm 1566. Ông được biết đến ở phương Tây với cái tên Suleiman Đại đế[1] (Muhteşem Süleyman trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Suleimanus Magnificus trong tiếng Latinh) và 'Nhà làm luật ("Kanuni" trong tiếng Thổ; tiếng Ả Rập:القانونى, al‐Qānūnī), cái tên bắt nguồn từ công cuộc tái xây dựng hệ thống pháp luật nhà Ottoman của ông.Suleiman I là nhà quân chủ nổi tiếng nhất châu Âu vào thế kỷ XVI, là người làm nên sự tột đỉnh vinh quang của nền quân sự, chính trị và kinh tế của đế quốc Ottoman. Ông phát động 13 cuộc chiến tranh và thường thân chinh cầm quân trên chiến trường.[2] Ông đã mở đầu triều đại mình với cuộc chinh phạt thành Beograd vào ngày 30 tháng 8 năm 1521.[3] Ông tiếp tục chinh phạt các vùng đất Ki-tô giáo như Ródos và phần lớn Hungary, cho đến khi vây hãm Viên thất bại năm 1529. Ông còn thôn tính phần lớn vùng Trung Đông trong các cuộc chiến với Ba Tư, và một phần lãnh thổ rộng lớn ở Bắc Phi xa về phía Tây đến tận xứ Algérie. Dưới triều đại ông, Hải quân Ottoman làm chủ phần lớn các vùng biển từ Địa Trung Hải tới Biển ĐỏVịnh Ba Tư.[4]Suleiman đích thân cải tổ lại luật pháp về xã hội, giáo dục, thuế má và hình phạt đối với kẻ phạm tội. Bộ luật của ông (được gọi là Kanun) được triều đình Ottoman áp dụng trong nhiều thế kỷ sau đó. Không những là một thi sĩ và một thợ kim hoàn; ông còn là một nhà bảo trợ lớn của nền nghệ thuật, chính ông đã góp phần quan trọng trong việc tạo nên một thời kì vàng son của nền mỹ thuật, văn họckiến trúc của đế quốc Ottoman.[5] Suleiman nói được 4 thứ tiếng: Ba Tư, Ả Rập, Serbiatiếng Sát Hợp Đài (nguồn gốc cổ nhất của tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, được nói ở khu vực Tân Cương, Trung Quốc ngày nay).Suleiman đã phá vỡ truyền thống vốn có của đế quốc khi ông cưới Roxelana, một phi tần trong hậu cung và phong bà làm Hürrem Sultan; những âm mưu trong triều và quyền lực lớn khiến cho bà trở nên nổi danh. Con trai của Suleiman và Roxelana là Selim II lên kế vị năm 1566, khi ông qua đời sau 46 năm trị vì.

Suleiman I

Kế nhiệm Selim II
Đăng quang 1520
Mất 5/6 tháng 9 năm 1566
Szigetvár, Hungary
Sinh 6 tháng 11 năm 1494
Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ
An táng Thánh đường Hồi giáo Süleymaniye, Istanbul
Thê thiếp Hürrem Sultan
Gülbahar Sultan
Tôn giáo Hệ phái Sunni của Hồi giáo
Thân mẫu Hafsa Hatun
Tước vịTước vị
Tước vị
Hòa thượng Bệ hạ, Vua của Hoàng gia Osman, Sultan của các Sultan, Hãn của các Hãn, Người dẫn dắt các tín đồ và Truyền nhân của Ngôn sứ Vũ trụ, Người bảo hộ của ba thánh địa Mecca, MedinaJerusalem,… (Xem chi tiết)
Tiền nhiệm Selim I
Hậu duệHậu duệ
Hậu duệ
Sehzade Mustafa
Selim II
Bayezid
Jihangir
Mehmed
Mihrimah Sultan
Thân phụ Selim I
Trị vì 22 tháng 9 năm 15205 tháng 9 năm 1566 (46 năm)

Tài liệu tham khảo

WikiPedia: Suleiman I //nla.gov.au/anbd.aut-an35812390 http://www.bartleby.com/67/794.html http://www.bartleby.com/67/795.html http://books.google.com/books?id=KrsmNygcbNgC&pg=P... http://books.google.com/books?id=Ovg_RQlklU4C&pg=P... http://books.google.com/books?id=UVmsI0P9RDUC&pg=P... http://books.google.com/books?id=neUKEvaYPZYC&pg=P... http://www.jimdiamondmd.com/malta_history.htm http://www.malta.com/about-malta/history-of-malta.... http://uk.encarta.msn.com/encyclopedia_761575054_2...