Bờ Biển Ngà
Bờ Biển Ngà

Bờ Biển Ngà

Cộng hoà Bờ Biển Ngà / Côte d'IvoireCộng hòa Côte d'Ivoire (phiên âm là Cốt Đi-voa giống cách phát âm của Côte d'Ivoire trong tiếng Pháp), trong tiếng Việt thường được gọi là Bờ Biển Ngà, là một quốc gia nằm ở Tây Phi. Bờ Biển Ngà có biên giới giáp với Liberia, Guinea, Mali, Burkina Faso, và Ghana về phía tây, bắc, đông, và nằm bên cạnh Vịnh Guinea về phía nam.Dân số của Bờ Biển Ngà năm 1998 là 15.366.672 người [7], năm 2009 là 20.617.068 người.[1]Trước khi bị người châu Âu chiếm đóng, Bờ Biển Ngà bao gồm nhiều nước nhỏ như Gyaaman, Kong Empire, và Baoulé. Ngoài ra còn có hai vương quốc của Người Anyi, đó là Indénié và Sanwi, những quốc gia đã cố gắng duy trì sự độc lập của mình trong suốt thời kì Pháp thuộc và kể cả về sau này, khi Bờ Biển Ngà đã giành được độc lập.[8] Hiệp định 1843-1844 đã buộc Bờ Biển Ngà chấp nhận sự bảo hộ của Pháp và vào năm 1883, Bờ Biển Ngà trở thành một bộ phận của hệ thống thuộc địa của Thực dân Pháp.Bờ Biển Ngà tuyên bố độc lập vào ngày 7 tháng 8 năm 1960. Từ năm 1960 đến 1993, Bờ Biển Ngà được lãnh đạo bởi Félix Houphouët-Boigny. Trong giai đoạn này, Bờ Biển Ngà vẫn giữ mối liên kết mật thiết về kinh tế với các nước láng giềng Tây Phi cũng như các nước châu Âu, đặc biệt là Pháp. Tuy nhiên, sau giai đoạn lãnh đạo của Houphouët-Boigny, Bờ Biển Ngà đã trải qua hai cuộc đảo chính (1999 and 2001) và một cuộc nội chiến,[9] bất chấp cuộc bầu cử [10] và một hiệp định giữa chính phủ mới và nhóm nổi loạn được ký kết mang lại hòa bình cho Bờ Biển Ngà.[11] Bờ Biển Ngà là nền cộng hòa hiện thân của sức mạnh hành pháp hoàn toàn nằm trong tay của tổng thống. Thủ đô về mặt pháp lý của Bờ Biển Ngà là Yamoussoukro và thành phố lớn nhất là thành phố cảng Abidjan. Bờ Biển Ngà có 19 vùng và 81 tỉnh. Bờ Biển Ngà là thành viên của Tổ chức Hội nghị Hồi giáo, Liên minh châu Phi, Cộng đồng Pháp ngữ, Liên minh Latin, Cộng đồng Kinh tế Tây PhiKhu vực hòa bình và hợp tác Nam Đại Tây Dương.Ngôn ngữ chính thức là tiếng Pháp nhưng Bờ Biển Ngà có rất nhiều thổ ngữ bao gồm tiếng Baoulé, tiếng Dioula, tiếng Dan, tiếng Anyin và tiếng Cebaara Senufo. Tôn giáo chính ở Bờ Biển Ngà là đạo Hồi, đạo Thiên Chúa và những tôn giáo bản địa khác.Thông qua xuất khẩu cà phêcacao, Bờ Biển Ngà là một nền kinh tế mạnh mẽ ở Tây Phi trong những năm 60 và 70 thế kỉ XX. Tuy nhiên, trong những năm 1980, Bờ Biển Ngà đã phải trải qua khủng hoảng kinh tế, khiến cho quốc gia này trở nên rối loạn về chính trị cũng như xã hội. Kinh tế Bờ Biển Ngà trong thế kỉ XXI vẫn chủ yếu giữa vào kinh tế tiểu chủ nông nghiệp.[1]

Bờ Biển Ngà

Chính phủ Cộng hòa tổng thống
GDP (PPP) (2017) Tổng số: 95,887 tỷ USD[4]
Bình quân đầu người: 3.841 USD[4]
GDP (danh nghĩa) Tổng số: 36,873 tỷ USD[4]
Bình quân đầu người: 1.477 USD[4]
Múi giờ GMT (UTC+0)
Hệ số Gini (2008) 41.5 [6]
HDI (2015) 0,474[5] thấp (hạng 171)
Thành phố lớn nhất Abidjan (thủ đô de facto)
• Tổng thống • Thủ tướng Alassane Ouattara
Amadou Gon Coulibaly
Tên miền Internet .ci
Dân số ước lượng (2016) 23.740.424[3] người (hạng 54)
Đơn vị tiền tệ Franc CFA (XOF)
Ngày thành lập Từ Pháp
7 tháng 8 năm 1960[2]
Thủ đô Yamoussoukro
6°50'N 5°15'W
6°50′B 5°15′T / 6,833°B 5,25°T / 6.833; -5.250
Ngôn ngữ chính thức Tiếng Pháp
Diện tích nước 1,4[1] %
Mật độ 63,9 người/km² (hạng 139)
Diện tích 322.463 km² (hạng 69)

Tài liệu tham khảo

WikiPedia: Bờ Biển Ngà http://www.arts.uwa.edu.au/AFLIT/CountryCoteDIvoir... http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F003440.php http://www.cotedivoire-pr.ci/?action=show_page&id_... http://www.cotedivoirepr.ci/ http://allafrica.com/cotedivoire/ http://www.britannica.com/nations/Cote-D'Ivoire http://www.kepi.cncplusplus.com/Ivory_Coast/Ivory_... http://everything2.com/e2node/Basilique%2520de%252... http://www.google.com/search?q=v%E1%BB%9Bi+OR+c%E1... http://www.google.com/search?q=v%E1%BB%9Bi+OR+c%E1...