Karl Marx
Karl Marx

Karl Marx

Karl Marx (phát âm tiếng Đức: [kaːɐ̯l ˈmaːɐ̯ks], thường được phiên âm tiếng ViệtCác Mác (5 tháng 5 năm 1818 – 14 tháng 3 năm 1883) là một nhà triết học, nhà kinh tế học, nhà sử học, nhà xã hội học, nhà lý luận chính trị, nhà báonhà cách mạng người Đức gốc Do Thái.[4]Karl Marx sinh ra tại Trier, Đức. Khi lên đại học, ông theo học ngành luật và triết học. Ông kết hôn với Jenny von Westphalen vào năm 1843. Do những hoạt động chính trị của mình, Marx trở thành người không quốc tịch và phải sống lưu vong cùng vợ và con tại Luân Đôn trong nhiều thập kỷ. Tại đây, ông tiếp tục phát triển những tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản cùng với Friedrich Engels và cho xuất bản nhiều tác phẩm. Hai tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Tuyên ngôn của Đảng cộng sản và 3 tập Tư bản. Những quan điểm chính trịtriết học của ông làm ảnh hưởng lớn đến lịch sử tri thức, kinh tế và chính trị của thế giới sau này.[5]Những lý luận phê phán của Marx về xã hội, kinh tếchính trị – gọi chung là chủ nghĩa Marx cho rằng lịch sử loài người là lịch sử đấu tranh giai cấp. Trong chủ nghĩa tư bản, điều đó xuất hiện giữa giai cấp thống trị (được biết đến như giai cấp tư sản) và giai cấp lao động (được biết đến như giai cấp vô sản) sử dụng những phương tiện này thông qua việc sử dụng sức lao động của mình để đổi lấy tiền lương. Các tư tưởng trên được gọi là chủ nghĩa duy vật lịch sử, Marx tiên đoán rằng như những hệ thống kinh tế – xã hội trước đó, chủ nghĩa tư bản đã tạo ra những cuộc khủng hoảng nội bộ dẫn tới sự tự sụp đổ trong tương lai và sẽ thay thế bởi một hệ thống mới có tên là chủ nghĩa xã hội.Đối với Marx, sự đối kháng giai cấp bên trong chủ nghĩa tư bản bắt nguồn một phần là do sự thiếu ổn định và bản chất dễ khủng hoảng của nó, sẽ thúc đẩy sự phát triển ý thức của giai cấp công nhân, dẫn tới việc họ sẽ chinh phục quyền lực chính trị của giai cấp thống trị và cuối cùng sẽ hình thành một xã hội không giai cấp gọi là xã hội cộng sản, là một xã hội mà mối quan hệ giữa các cá nhân trong đó không có nhà nước, giai cấp, thứ bậc, hoặc quyền sở hữu cá nhân đối với các phương tiện sản xuất.[6] Marx không ngừng thúc đẩy cho tiến trình này được diễn ra, ông cho rằng giai cấp công nhân nên thực hiện hành động cách mạng có tổ chức để lật đổ chủ nghĩa tư bản và mang tới sự giải phóng về kinh tế – xã hội.Marx được đánh giá là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử loài người, và tác phẩm của ông đã nhận được cả tán dương lẫn chỉ trích. Tác phẩm của ông về kinh tế đã đặt nền tảng cho phần lớn sự hiểu biết hiện tại về lao động và mối quan hệ của nó với vốn, và các tư tưởng kinh tế tiếp theo.[7][8][9] Nhiều tri thức, hiệp hội lao động, nghệ sĩ và đảng phái chính trị trên khắp thế giới chịu ảnh hưởng từ các tác phẩm của Marx, sau đó họ bổ sung vào tư tưởng của Marx nhiều sửa đổi hoặc điều chỉnh theo ý tưởng của riêng họ. Marx là một trong những kiến trúc sư chính của khoa học xã hội hiện đại.[10][11] Marx còn được xem là học giả có ảnh hưởng nhất trong lịch sử[12].

Karl Marx

Thời kỳ Thế kỷ 19
Đối tượng chính Chính trị, kinh tế, triết học, xã hội học, sử học, khoa học tự nhiên
Học vấn Các trường đại học Bonn, BerlinJena
Mất 14 tháng 3 năm 1883(1883-03-14) (64 tuổi)
Luân Đôn,  Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland
Quốc tịch  Đức
Sinh Karl Heinrich Marx
(1818-05-05)5 tháng 5 năm 1818
Trier, Prussia, Liên minh các quốc gia Đức
Vùng Triết học, kinh tế chính trị, xã hội học, sử học
Nơi cư trú Đức, Vương quốc Anh
Tư tưởng nổi bật Đồng sáng lập chủ nghĩa Marx (với Engels), giá trị thặng dư, đóng góp vào học thuyết giá trị lao động, đấu tranh giai cấp, dị hóa và bóc lột lao động, Tuyên ngôn Đảng Cộng sản, Das Kapital (Tư bản), chủ nghĩa duy vật lịch sử
Trường phái Chủ nghĩa Marx, chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa duy vật

Tài liệu tham khảo

WikiPedia: Karl Marx //nla.gov.au/anbd.aut-an35331985 http://lea.vitis.uspnet.usp.br/arquivos/leaworking... http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367265 http://www.chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNga... http://www.findarticles.com/ http://books.google.com/books?id=inmTyPPdR5oC&pg=R... http://www.oup.com/oxforddnb/info/freeodnb/librari... http://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&... //www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&na... http://www-personal.umd.umich.edu/~delittle/Marxis...